mgr Magdalena Sałach-Zapaśnik · Neurologopeda
Terapia miofunkcjonalna dla dorosłych
Wsparcie leczenia ortodontycznego, prawidłowej pracy mięśni twarzy i funkcjonowania układu stomatognatycznego.
Prawidłowe funkcjonowanie układu stomatognatycznego zależy od współpracy wielu struktur: języka, warg, policzków, mięśni żucia, stawów skroniowo-żuchwowych oraz zębów.
Nieprawidłowe wzorce mięśniowe, zaburzenia pozycji spoczynkowej języka, nieprawidłowe połykanie czy przewlekłe napięcie mięśni mogą współwystępować z problemami ortodontycznymi i dolegliwościami w obrębie układu żucia.
Terapia miofunkcjonalna u dorosłych koncentruje się na ocenie i poprawie funkcji mięśniowo-ruchowych, kształtowaniu prawidłowych wzorców oraz wspomaganiu leczenia ortodontycznego i stomatologicznego.
Dla kogo?
Terapia jest przeznaczona dla osób dorosłych, u których występują:
- nieprawidłowa spoczynkowa pozycja języka;
- trudności z prawidłowym domykaniem warg;
- nieprawidłowy wzorzec połykania;
- obniżona sprawność i koordynacja mięśni w obrębie twarzy i jamy ustnej;
- nieprawidłowe nawyki związane z oddychaniem przez usta;
- zaburzenia funkcjonalne współwystępujące z wadami zgryzu;
- trudności funkcjonalne wymagające wsparcia podczas leczenia ortodontycznego;
- nadmierne napięcie mięśni w obrębie twarzy i układu żucia;
- bruksizm, czyli mimowolna aktywność mięśni żucia, obejmująca między innymi zaciskanie lub zgrzytanie zębami.
Wspomaganie leczenia ortodontycznego
Leczenie ortodontyczne nie dotyczy wyłącznie ustawienia zębów. Istotne znaczenie ma również sposób funkcjonowania mięśni języka, warg i policzków oraz wzorce oddychania, połykania i żucia.
Terapia miofunkcjonalna może stanowić uzupełnienie leczenia ortodontycznego, szczególnie wtedy, gdy występują nieprawidłowe wzorce funkcjonalne.
W ramach terapii pracuję nad:
- prawidłową pozycją spoczynkową języka;
- prawidłowym domykaniem warg;
- koordynacją pracy języka i mięśni ustno-twarzowych;
- prawidłowym wzorcem połykania;
- poprawą funkcji żucia;
- eliminowaniem nieprawidłowych nawyków oralnych;
- utrwalaniem prawidłowych wzorców funkcjonalnych.
Celem jest poprawa równowagi funkcjonalnej układu ustno-twarzowego i wspomaganie leczenia ortodontycznego. Terapia nie zastępuje leczenia ortodontycznego ani nie gwarantuje utrzymania jego efektów.
Bruksizm: terapia wspomagająca
Bruksizm to aktywność mięśni żucia, która może występować podczas snu lub w stanie czuwania. Może przyjmować postać zaciskania szczęk, zgrzytania zębami, napinania mięśni żucia lub utrzymywania zębów w kontakcie przez dłuższy czas.
U niektórych osób towarzyszą mu:
- nadmierne napięcie mięśni żwaczy i mięśni skroniowych;
- uczucie zmęczenia mięśni twarzy;
- poranne napięcie w obrębie żuchwy;
- dolegliwości bólowe mięśni żucia;
- ograniczenie komfortu podczas żucia;
- przeciążenia struktur układu stomatognatycznego.
Terapia neurologopedyczna i miofunkcjonalna może stanowić element wspomagający postępowanie u osób z bruksizmem, szczególnie w zakresie świadomości napięcia mięśniowego, kontroli nawyków w ciągu dnia i prawidłowej pozycji spoczynkowej języka oraz żuchwy.
W terapii mogę wykorzystywać:
- naukę rozpoznawania i świadomego ograniczania nawykowego zaciskania zębów w ciągu dnia;
- ćwiczenia poprawiające świadomość i kontrolę napięcia mięśni twarzy;
- naukę prawidłowej pozycji spoczynkowej języka i żuchwy;
- ćwiczenia koordynacji i rozluźniania mięśni;
- edukację dotyczącą prawidłowych nawyków w obrębie układu ustno-twarzowego.
Ważne: bruksizm ma wieloczynnikowe podłoże. Terapia miofunkcjonalna nie jest samodzielnym leczeniem bruksizmu i nie zastępuje diagnostyki stomatologicznej, oceny zaburzeń skroniowo-żuchwowych ani leczenia zaleconego przez lekarza lub stomatologa.
Jak wygląda terapia?
Pierwszym etapem jest konsultacja i ocena funkcjonalna układu ustno-twarzowego.
Podczas spotkania oceniam:
- pozycję spoczynkową języka i warg;
- sposób oddychania;
- wzorzec połykania;
- sposób żucia i pracę mięśni żucia;
- koordynację mięśni twarzy i jamy ustnej;
- występowanie nieprawidłowych nawyków funkcjonalnych.
Na podstawie oceny opracowuję indywidualny plan terapii, uwzględniający potrzeby pacjenta i ewentualne zalecenia ortodonty lub stomatologa.
Spotkania mogą obejmować ćwiczenia funkcjonalne, naukę prawidłowych wzorców spoczynkowych, pracę nad koordynacją mięśniową oraz instruktaż do samodzielnej pracy w domu.
Współpraca interdyscyplinarna
W zależności od potrzeb pacjenta terapia może być prowadzona we współpracy z:
- ortodontą;
- stomatologiem;
- fizjoterapeutą stomatologicznym;
- specjalistą zajmującym się zaburzeniami skroniowo-żuchwowymi;
- lekarzem zajmującym się zaburzeniami snu lub laryngologiem.
Kompleksowe podejście pozwala uwzględnić zarówno funkcjonowanie mięśni, jak i stan zgryzu, stawów skroniowo-żuchwowych oraz pozostałych struktur układu stomatognatycznego.
Zadbaj o prawidłową funkcję, nie tylko wygląd zgryzu
Terapia miofunkcjonalna dla dorosłych to świadoma praca nad prawidłowymi wzorcami funkcjonalnymi, które towarzyszą codziennemu oddychaniu, połykaniu, żuciu i spoczynkowej pracy mięśni.
Moim celem jest wspieranie prawidłowego funkcjonowania układu ustno-twarzowego oraz uzupełnianie leczenia ortodontycznego i stomatologicznego o terapię funkcjonalną.